{"id":50434,"date":"2026-03-27T09:38:07","date_gmt":"2026-03-27T08:38:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nutrex.eu\/insights\/swine-inflammation-necrosis-syndrome-sins-endotoxins\/"},"modified":"2026-05-18T10:41:07","modified_gmt":"2026-05-18T08:41:07","slug":"zespol-zapalenia-i-martwicy-u-swin-sins-endotoksyny","status":"publish","type":"insights","link":"https:\/\/www.nutrex.eu\/pl\/spostrzezenia\/zespol-zapalenia-i-martwicy-u-swin-sins-endotoksyny\/","title":{"rendered":"Zesp\u00f3\u0142 zapalenia i martwicy u \u015bwi\u0144 (SINS): rola endotoksyn"},"content":{"rendered":"\n
\n\n
<\/div>\n
\n
\n
\n
\n \t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t

Zesp\u00f3\u0142 zapalenia i martwicy u \u015bwi\u0144 (SINS)

Jaka jest rola endotoksyn?<\/p><\/h1>\t\t\t\t\t\n <\/div>\n <\/div>\n

\n
\n

Autor:
\n<\/u><\/strong><\/p>\n

V. Van Hamme<\/strong>, Starszy kierownik ds. innowacji w dziale rozwi\u0105za\u0144 dla zdrowia jelit<\/em><\/p>\n \n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n\n\n

\n
\n
\n
\n \n
\n

Zesp\u00f3\u0142 zapalenia i martwicy u \u015bwi\u0144 (SINS) to coraz cz\u0119\u015bciej rozpoznawane schorzenie w hodowli trzody chlewnej, kt\u00f3re powoduje zmiany zapalne i martwicze w r\u00f3\u017cnych obszarach cia\u0142a, w tym na ogonie, uszach, sutkach i racicach. Zmiany te mog\u0105 negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na dobrostan zwierz\u0105t, wyniki hodowlane oraz og\u00f3ln\u0105 wydajno\u015b\u0107 stada.<\/p>\n

Najnowsze badania sugeruj\u0105, \u017ce SINS nie jest jedynie wynikiem uraz\u00f3w zewn\u0119trznych, takich jak obgryzanie ogon\u00f3w czy z\u0142e warunki bytowania. Wydaje si\u0119 natomiast, \u017ce jest to zesp\u00f3\u0142 wieloczynnikowy obejmuj\u0105cy og\u00f3lnoustrojowe zapalenie, stan zdrowia jelit oraz dysfunkcj\u0119 naczyniow\u0105<\/strong>.<\/p>\n

Jednym z wa\u017cnych czynnik\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych ten proces zapalny s\u0105 endotoksyny, a w szczeg\u00f3lno\u015bci lipopolisacharydy (LPS) pochodz\u0105ce z bakterii Gram-ujemnych w przewodzie pokarmowym. Gdy integralno\u015b\u0107 bariery jelitowej zostaje naruszona, endotoksyny mog\u0105 przedosta\u0107 si\u0119 do krwiobiegu i wywo\u0142a\u0107 og\u00f3lnoustrojowe reakcje immunologiczne, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozwoju zmian chorobowych zwi\u0105zanych z SINS.<\/p>\n

Zrozumienie mechanizm\u00f3w biologicznych le\u017c\u0105cych u podstaw zapalenia wywo\u0142anego endotoksynami<\/u><\/a><\/span> dostarcza wa\u017cnych informacji na temat strategii zapobiegania w nowoczesnych systemach produkcji trzody chlewnej.<\/strong><\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Najwa\u017cniejsze spostrze\u017cenie<\/h2>\n \n
\n

\u2022 Zesp\u00f3\u0142 zapalenia i martwicy u \u015bwi\u0144 (SINS) wi\u0105\u017ce si\u0119 raczej z og\u00f3lnoustrojowymi procesami zapalnymi ni\u017c wy\u0142\u0105cznie z urazami zewn\u0119trznymi.
\n\u2022 Endotoksyny, takie jak lipopolisacharydy (LPS) pochodz\u0105ce z bakterii Gram-ujemnych, mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 silne reakcje immunologiczne u \u015bwi\u0144.
\n\u2022 Uszkodzenie bariery jelitowej umo\u017cliwia przedostawanie si\u0119 endotoksyn do krwiobiegu i wywo\u0142ywanie stanu zapalnego.
\n\u2022 Uszkodzenia naczy\u0144 krwiono\u015bnych i zmniejszony przep\u0142yw krwi do tkanek obwodowych mog\u0105 prowadzi\u0107 do zmian martwiczych w ogonie, uszach i racicach.
\n\u2022 Strategie zapobiegania obejmuj\u0105 zdrowie jelit<\/u><\/a><\/span><\/strong>, kontrol\u0119 mikotoksyn oraz zarz\u0105dzanie \u015brodowiskiem.<\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Czym jest zesp\u00f3\u0142 zapalenia i martwicy u \u015bwi\u0144 (SINS)?<\/h2>\n \n
\n

Zesp\u00f3\u0142 zapalenia i martwicy u \u015bwi\u0144 (SINS) to wieloczynnikowa choroba zapalna u \u015bwi\u0144, charakteryzuj\u0105ca si\u0119 zmianami chorobowymi obejmuj\u0105cymi wiele tkanek obwodowych. Zmiany te pojawiaj\u0105 si\u0119 zazwyczaj na ogonie, uszach, racicach, brzegu korony racic i sutkach. Zmiany te mog\u0105 negatywnie wp\u0142ywa\u0107<\/strong> na dobrostan \u015bwi\u0144, wyniki hodowlane oraz og\u00f3lny stan zdrowia stada.<\/p>\n

W przesz\u0142o\u015bci zmiany te cz\u0119sto przypisywano problemom behawioralnym, takim jak obgryzanie ogona lub urazy mechaniczne. Jednak coraz wi\u0119cej dowod\u00f3w naukowych wskazuje, \u017ce kluczowym czynnikiem le\u017c\u0105cym u podstaw tego zjawiska s\u0105 og\u00f3lnoustrojowe procesy zapalne.<\/p>\n

Badania wykaza\u0142y, \u017ce mediatory zapalne kr\u0105\u017c\u0105ce w krwiobiegu mog\u0105 uszkadza\u0107 ma\u0142e naczynia krwiono\u015bne w tkankach obwodowych. Gdy przep\u0142yw krwi zostaje zaburzony, tkanki mog\u0105 otrzymywa\u0107 niewystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 tlenu, co ostatecznie mo\u017ce prowadzi\u0107 do niedokrwienia i martwicy<\/strong>.<\/p>\n

Poniewa\u017c ko\u0144czyny s\u0105 uzale\u017cnione od ma\u0142ych naczy\u0144 krwiono\u015bnych w zakresie dostarczania tlenu, cz\u0119sto s\u0105 one pierwszymi obszarami, w kt\u00f3rych rozwijaj\u0105 si\u0119 widoczne zmiany chorobowe.<\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n
\n
\n
\n \"Rysunek \n
Rysunek 1. Struktura LPS<\/figcaption>\n <\/figure>\n <\/div>\n \n \n
\n

Czym s\u0105 endotoksyny?<\/h2>\n \n

Endotoksyny s\u0105<\/u><\/strong><\/a><\/span> sk\u0142adnikami strukturalnymi b\u0142ony zewn\u0119trznej bakterii Gram-ujemnych<\/strong>. Najwa\u017cniejsz\u0105 endotoksyn\u0105 w zdrowiu zwierz\u0105t jest lipopolisacharyd (LPS)<\/strong>, cz\u0105steczka zdolna do wywo\u0142ywania silnych reakcji immunologicznych u ssak\u00f3w.<\/p>\n

Gdy cz\u0105steczki LPS zostan\u0105 wykryte przez uk\u0142ad odporno\u015bciowy, mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 silne reakcje zapalne maj\u0105ce na celu ochron\u0119 organizmu przed infekcj\u0105 bakteryjn\u0105.<\/p>\n \n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Budowa lipopolisacharyd\u00f3w (LPS)

<\/center><\/p><\/h2>\n \n

\n

Cz\u0105steczki LPS sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z trzech g\u0142\u00f3wnych obszar\u00f3w strukturalnych (rysunek 1):<\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n \n
\n \n \n\t\t\t\t\t \t\t
\n
\n \n \n \n

1. Lipid A<\/strong><\/p>\n

Lipid A mocuje cz\u0105steczk\u0119 LPS do b\u0142ony bakteryjnej i stanowi biologicznie aktywny sk\u0142adnik endotoksyny. Jest on rozpoznawany przez uk\u0142ad odporno\u015bciowy \u015bwini za po\u015brednictwem receptora Toll-podobnego 4 (TLR4) <\/strong>(rysunek 2), co uruchamia szlaki sygna\u0142owe zapalenia.<\/p>\n

Aktywacja TLR4 mo\u017ce stymulowa\u0107 uwalnianie cytokin prozapalnych, w tym:
\n\u2022 Czynnika martwicy nowotwor\u00f3w-\u03b1 (TNF-\u03b1)
\n\u2022 Interleukiny-1\u03b2 (IL-1\u03b2)
\n\u2022 Interleukiny-6 (IL-6)
\n\u2022 Interleukiny-8 (IL-8)<\/p>\n

Chocia\u017c ta odpowied\u017a immunologiczna jest niezb\u0119dna do obrony przed infekcj\u0105 bakteryjn\u0105, jej nadmierna aktywacja mo\u017ce prowadzi\u0107 do og\u00f3lnoustrojowego stanu zapalnego i uszkodzenia tkanek<\/strong>.<\/p>\n<\/span>\n \n \n <\/div>\n <\/div>\n \n \n\t\t\t\t\t \t\t

\n
\n \n \n \n \n \n <\/div>\n <\/div>\n \n \n\t\t\t\t\t \t\t
\n
\n \n \n \n

2. Oligosacharyd rdzeniowy<\/strong><\/p>\n

Oligosacharyd rdzeniowy to kr\u00f3tki \u0142a\u0144cuch w\u0119glowodanowy<\/strong> przy\u0142\u0105czony do lipidu A. Zawiera on nietypowe cukry, kt\u00f3re pomagaj\u0105 stabilizowa\u0107 zewn\u0119trzn\u0105 b\u0142on\u0119 bakteryjn\u0105 i przyczyniaj\u0105 si\u0119 do zachowania integralno\u015bci strukturalnej cz\u0105steczki endotoksyny.<\/p>\n

 <\/p>\n

3. Antygen O (polisacharyd O)<\/strong><\/p>\n

Antygen O to d\u0142ugi, powtarzaj\u0105cy si\u0119 \u0142a\u0144cuch polisacharydowy<\/strong>, kt\u00f3ry rozci\u0105ga si\u0119 na zewn\u0105trz od powierzchni bakterii. Jego struktura r\u00f3\u017cni si\u0119 znacznie w zale\u017cno\u015bci od szczepu bakterii i odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w rozpoznawaniu immunologicznym oraz przetrwaniu bakterii<\/strong>.<\/p>\n<\/span>\n \n \n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

\u0179r\u00f3d\u0142a endotoksyn w hodowli trzody chlewnej

<\/p><\/h2>\n \n

\n

Endotoksyny s\u0105 naturalnie obecne w systemach hodowli trzody chlewnej<\/strong>, poniewa\u017c bakterie Gram-ujemne stanowi\u0105 normalny sk\u0142adnik mikroflory jelitowej.<\/p>\n

W zdrowych warunkach endotoksyny pozostaj\u0105 w \u015bwietle jelita i nie wywo\u0142uj\u0105 og\u00f3lnoustrojowego stanu zapalnego. To ograniczenie ich rozprzestrzeniania si\u0119 zale\u017cy w du\u017cej mierze od silnej i nienaruszonej bariery jelitowej<\/strong>.<\/p>\n

Kilka czynnik\u00f3w mo\u017ce naruszy\u0107 integralno\u015b\u0107 bariery jelitowej<\/strong>, w tym:
\n– Nier\u00f3wnowaga \u017cywieniowa\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0– Zanieczyszczenie mikotoksynami<\/u><\/a><\/span><\/strong>
\n– Stres cieplny\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0– Fazy szybkiego wzrostu
\n– Stres zwi\u0105zany z odsadzeniem\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 – Niew\u0142a\u015bciwa higiena wody lub paszy<\/p>\n

Gdy bariera jelitowa ulega uszkodzeniu, endotoksyny mog\u0105 przenika\u0107 przez \u015bcian\u0119 jelita i dosta\u0107 si\u0119 do krwiobiegu.<\/strong><\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n

\n
\n
\n
\n

W jaki spos\u00f3b endotoksyny przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozwoju zespo\u0142u SINS? <\/b><\/p><\/h2>\n \n

\n

Rozw\u00f3j zespo\u0142u zapalenia jelit (SINS) zwi\u0105zanego z nara\u017ceniem na endotoksyny przebiega zazwyczaj zgodnie z biologiczn\u0105 kaskad\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 zaburzenia bariery jelitowej, aktywacj\u0119 uk\u0142adu odporno\u015bciowego oraz uszkodzenia naczy\u0144 krwiono\u015bnych.<\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n \n
\n \n \n\t\t\t\t\t
\t\t \n
\n \n

Zaburzenia bariery jelitowej<\/strong><\/h3>\n \n \n

Nab\u0142onek jelitowy pe\u0142ni zazwyczaj rol\u0119 bariery ochronnej<\/strong>, zapobiegaj\u0105cej przedostawaniu si\u0119 toksyn bakteryjnych do krwiobiegu.<\/p>\n

Gdy bariera ta ulega os\u0142abieniu, cz\u0105steczki LPS mog\u0105 przenika\u0107 <\/strong>przez \u015bcian\u0119 jelita i przedostawa\u0107 si\u0119 do krwiobiegu. Proces ten okre\u015bla si\u0119 cz\u0119sto mianem endotoksemii<\/strong>, w kt\u00f3rej niskie st\u0119\u017cenia endotoksyn kr\u0105\u017c\u0105 w organizmie i wywo\u0142uj\u0105 przewlek\u0142y stan zapalny.<\/p>\n<\/span>\n \n \n <\/div>\n <\/div>\n \n \n\t\t\t\t\t

\t\t \n
\n \n

Aktywacja uk\u0142adu odporno\u015bciowego<\/strong><\/span><\/h3>\n \n \n

Gdy endotoksyny dostan\u0105 si\u0119 do krwiobiegu, aktywuj\u0105 szlaki sygna\u0142owe uk\u0142adu odporno\u015bciowego poprzez receptory TLR4<\/strong> na kom\u00f3rkach odporno\u015bciowych.<\/span><\/p>\n

Ta aktywacja stymuluje uwalnianie mediator\u00f3w zapalenia<\/strong>, takich jak TNF-\u03b1, IL-1\u03b2, IL-6 i IL-8. Cytokiny te wywo\u0142uj\u0105 wiele reakcji immunologicznych, w tym:<\/span><\/p>\n