Poza tlenkiem cynku (ZnO):
jak wychować silne prosięta, aby pomyślnie pokonać wyzwania związane z odsadzeniem?
Zrównoważone rozwiązania żywieniowe zwiększające odporność na stres po odsadzeniu
Wyzwania związane z wczesnym odsadzeniem
Wczesne odsadzanie prosiąt od maciory i jego wpływ na rozwój prosiąt
Wczesne odsadzenie, stresujący początek w nowoczesnej hodowli świń
Nowoczesna hodowla świń odbywa się na dużą skalę, z naciskiem na wydajność i wysoką produkcję. Zazwyczaj obejmuje to ściśle kontrolowane warunki środowiskowe i praktyki mające na celu przyspieszenie wzrostu zwierząt.
Jedną z takich praktyk jest wczesne odsadzanie, polegające na nagłym oddzieleniu prosiąt od matek i wprowadzeniu ich do nowego środowiska, często mieszając je z prosiętami z innych miotów lub gospodarstw, co powoduje znaczny stres. Prosięta są zazwyczaj odsadzane już w wieku trzech do czterech tygodni, czyli w okresie, gdy ich układ odpornościowy i mikrobiom są wciąż w fazie rozwoju.
Ponadto muszą przystosować się do nowej diety składającej się z stałej paszy roślinnej, co stanowi znaczącą zmianę w stosunku do łatwo przyswajalnego mleka maciór, do którego są przyzwyczajone.
Odsadzenie od piersi osłabia
zdrowie jelit
Wyzwania związane z odsadzeniem mają negatywny wpływ na dobrostan, wzrost i zdrowie prosiąt.
Głównym problemem jest osłabienie bariery jelitowej i zakłócenie morfologii jelit. Dodatkowo stres związany z odsadzeniem, w połączeniu z nagłą zmianą diety z mlecznej na stałą, może prowadzić do zmniejszenia spożycia paszy, utrudniając adaptację flory jelitowej do nowej diety. Komplikuje to trawienie i wchłanianie składników odżywczych, powodując wzrost ciśnienia osmotycznego i zmniejszenie wchłaniania płynów w jelitach, co zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia biegunki i odwodnienia.
Ryzyko infekcji zwiększa
koszty produkcji
Ponadto, ponieważ układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni funkcjonalny, prosięta stają się bardziej podatne na infekcje bakteryjne jelit, takie jak enterotoksynogenna Escherichia coli (ETEC), która jest częstą przyczyną biegunki po odsadzeniu (PWD).
W rezultacie przemysł hodowli trzody chlewnej często ponosi straty finansowe wkrótce po odsadzeniu z powodu wolniejszego tempa wzrostu, zwiększonej śmiertelności i wyższych kosztów leczenia.
Cynk – skuteczne, ale bardzo kontrowersyjne rozwiązanie
Od antybiotyków po tlenek cynku
Biegunka po odsadzeniu (PWD) od dawna stanowi jedną z głównych przyczyn strat ekonomicznych w produkcji trzody chlewnej, co prowadzi do profilaktycznego stosowania antybiotyków jako środków wspomagających wzrost. Jednak w 2006 r. Unia Europejska zakazała tej praktyki ze względu na obawy związane z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe, torując drogę dla tlenku cynku (ZnO) jako alternatywnego rozwiązania. Atrakcyjność ZnO wynika z jego przystępnej ceny, szerokiej dostępności w wielu krajach UE oraz możliwości stosowania w dużych dawkach jako pierwiastek śladowy poprzez wstępne mieszanie. Wysokie poziomy ZnO w diecie (2000-3000 ppm) stały się powszechne w krytycznej fazie odsadzania i wykazały swoją wartość w wspieraniu zdrowia jelit poprzez kilka mechanizmów.
Po pierwsze, ZnO wykazało zdolność do zmniejszania przepuszczalności jelitowej i poprawy integralności bariery jelitowej poprzez zwiększenie ekspresji białek ścisłych połączeń oraz poprawę stosunku wysokości kosmków do głębokości krypt, które są niezbędne do wchłaniania składników odżywczych.
ZnO sprzyja również zdrowej równowadze mikroflory jelitowej, pobudzając rozwój pożytecznych bakterii i hamując rozwój szkodliwych patogenów. Ponadto zwiększa aktywność enzymów trawiennych, poprawiając strawność składników odżywczych i wyniki wzrostu prosiąt odsadzonych od maciory. Jako przeciwutleniacz i immunomodulator, ZnO wspomaga również ogólne samopoczucie i funkcjonowanie układu odpornościowego oraz zmniejsza stan zapalny.
Zmiana cynku: w kierunku zerowej zawartości ZnO
Pomimo swoich zalet, ZnO spotkał się z krytyką ze względu na wpływ na środowisko, w szczególności na zanieczyszczenie gleby i wody, oraz potencjalną rolę w promowaniu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. W rezultacie Komisja Europejska ogłosiła plany wycofania ZnO w wysokich dawkach jako środka terapeutycznego i promotora wzrostu dla świń. Od 2022 r. ZnO nadal może być stosowany jako dodatek paszowy, ale tylko przy maksymalnym dopuszczalnym poziomie cynku w diecie wynoszącym 150 ppm.
W związku z tym ograniczeniem producenci trzody chlewnej muszą poszukiwać alternatywnych strategii zarządzania PWD i wspierania zdrowia świń bez stosowania ZnO. Obecnie dostępne są różne opcje żywieniowe, które pomagają młodym zwierzętom po odsadzeniu, koncentrując się na utrzymaniu zrównoważonej flory jelitowej i zdrowej bariery jelitowej w celu zapobiegania biegunce. Promowanie zdrowia jelit polega na stymulowaniu bakterii pożytecznych przy jednoczesnym hamowaniu bakterii szkodliwych, co można osiągnąć poprzez stosowanie dodatków paszowych o działaniu przeciwbakteryjnym lub wspomagających błonę śluzową jelit.
Stres i niedobór cynku powodują wyciek endotoksyn
Od zakazu stosowania ZnO po endotoksyny: prosięta narażone na nowe zagrożenia dla zdrowia
Jak wyjaśniono wcześniej, ZnO ma kilka pozytywnych skutków dla zdrowia jelit. Jednak wraz z wprowadzeniem zakazu stosowania ZnO, te korzystne efekty nie występują już, co zagraża barierze jelitowej.
Główną konsekwencją niedoboru cynku jest zmniejszenie ilości białek ścisłych połączeń, co zwiększa przepuszczalność jelit, a sytuację dodatkowo pogarsza stres związany z samym odsadzeniem. W rezultacie prosięta stają się bardziej podatne na infekcje żołądkowo-jelitowe i wyciek endotoksyn, ponieważ zaburzenie białek ścisłych połączeń umożliwia patogenom i toksynom przedostawanie się przez ścianę jelita.
Endotoksyny, czyli substancje toksyczne występujące w błonie zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych, pochodzą zazwyczaj z bakterii obecnych w przewodzie pokarmowym, paszy i wodzie. Są uwalniane podczas śmierci lub namnażania się bakterii i mogą wywoływać silną reakcję immunologiczną, prowadzącą do stanu zapalnego i różnych problemów zdrowotnych.
⚠️ Po przedostaniu się do krwiobiegu, endotoksyny wywołują silną reakcję zapalną, która wiąże się ze znacznymi kosztami ponieważ zużywa energię i składniki odżywcze niezbędne do wzrostu i produkcji.
To przekierowanie zasobów nie tylko hamuje ogólny wzrost, ale także osłabia układ odpornościowy zwierząt, czyniąc je bardziej podatnymi na choroby. Ponadto endotoksyny mogą w znacznym stopniu wywoływać rozwój różnych zaburzeń metabolicznych.
Przedstawiamy EndoBan jako alternatywę dla ZnO
Skuteczna bariera jelitowa ma kluczowe znaczenie dla zdrowia jelit i zapobiega przedostawaniu się endotoksyn do krwiobiegu. Odstawienie od matki może wywierać presję na układ pokarmowy prosiąt, powodując zwiększoną przepuszczalność w fazie po odstawieniu i przyczyniając się do wycieku endotoksyn.
Aby temu zaradzić, firma Nutrex opracowała EndoBan®, unikalny dodatek paszowy, który stymuluje detoksykację LPS i usuwa endotoksyny zanim zdążą one przeniknąć przez barierę jelitową.
Produkt ten okazał się skuteczną alternatywą dla ZnO w badaniu przeprowadzonym w belgijskim gospodarstwie z trzysztygodniowymi prosiętami rasy Danbred x Piétrain. Badanie miało na celu ocenę wpływu tego dodatku na wzrost prosiąt w porównaniu z wysokimi dawkami ZnO oraz ocenę parametrów zapalnych. EndoBan® podawano w dawce 1000 g/t paszy przez cały okres badania, natomiast ZnO podawano w dawce 1556 g/t paszy tylko przez pierwsze 14 dni.
EndoBan®: poprawa wzrostu prosiąt i wydajności paszy w badaniach po odsadzeniu
Wyniki badań wykazały różnice w wydajności między prosiętami, którym podawano EndoBan®, a prosiętami z grupy kontrolnej i grupy ZnO (Rysunek 1).
Pod koniec eksperymentu prosięta z grupy EndoBan osiągnęły końcową masę ciała 21,3 kg, w porównaniu z 20,4 kg w grupie kontrolnej.
Ponadto dzienne spożycie paszy było wyższe w grupie EndoBan® (413,2 g/dzień) niż w grupie kontrolnej (402,5 g/dzień), co doprowadziło do poprawy współczynnika konwersji paszy (FC).
Porównując grupę EndoBan z grupą ZnO, obie miały podobną końcową masę ciała, ale grupa EndoBan spożywała mniej paszy (413,2 g/dzień w porównaniu z 430,6 g/dzień). Dało to lepszy współczynnik FCR dla prosiąt EndoBan, co wskazuje na bardziej efektywne wykorzystanie paszy.
Rysunek 1. Wpływ preparatu EndoBan i ZnO na masę ciała i współczynnik wykorzystania paszy.
Zmniejszenie stanu zapalnego: rola EndoBan® i ZnO w modulowaniu odpowiedzi immunologicznej
Aby ocenić wpływ na stan zapalny, przeanalizowano ekspresję genów dwóch kluczowych parametrów biorących udział w inicjowaniu odpowiedzi zapalnej spowodowanej wyciekiem endotoksyn: TLR-4 (receptor Toll-podobny 4) i NF-kB (czynnik jądrowy kappa B).
Receptor TLR-4 rozpoznaje i wiąże endotoksyny, uruchamiając aktywację szlaku NF-kB i inicjując reakcję zapalną. W 14. dniu ekspresja genów TLR-4 i NF-kB w jelicie cienkim była obniżona u prosiąt karmionych dietą uzupełnioną EndoBanem i ZnO (Rysunek 2).
Porównywalne zmniejszenie ekspresji sugeruje, że oba suplementy pomagają zmniejszyć stan zapalny w jelicie cienkim, co prawdopodobnie przyczynia się do poprawy wyników wzrostu obserwowanej w obu grupach. Dzięki zmniejszeniu ilości składników odżywczych przekazywanych do układu odpornościowego, więcej z nich jest dostępnych dla wzrostu.
Rysunek 2. Wpływ preparatu EndoBan i ZnO na
parametry prozapalne NF-kB i TLR-4
Podsumowując: EndoBan, obiecująca strategia
Podsumowując, wczesne odsadzenie stanowi dla prosiąt poważne wyzwanie, obejmujące stres i pogorszenie stanu zdrowia jelit, co może prowadzić do PWD i strat ekonomicznych dla producentów. Chociaż ZnO było tradycyjnie ważnym rozwiązaniem w przypadku PWD, zakaz stosowania ZnO ze względu na jego wpływ na środowisko i ryzyko wystąpienia oporności na antybiotyki sprawia, że konieczne jest poszukiwanie alternatywnych strategii wspierających zdrowie świń.
Wyniki badań wykazały, że EndoBan jest obiecującą alternatywą dla ZnO, zapewniającą porównywalny wzrost przy jednoczesnej poprawie wydajności paszy i zmniejszeniu jej spożycia. Ponadto EndoBan osiągnął porównywalną redukcję parametrów zapalnych w jelicie cienkim (TLR-4 i NF-kB) jak ZnO, co czyni go skuteczną opcją wspierającą zdrowie jelit i zapobiegającą biegunce u odsadzonych prosiąt.
CZEGO MOŻNA OCZEKIWAĆ OD ENDOBAN!
-
-
- EndoBan ogranicza przenikanie endotoksyn przez barierę jelitową
-
-
-
- EndoBan zapobiega energochłonnym reakcjom zapalnym
-
-
-
- EndoBan poprawia wzrost, pobór paszy i współczynnik konwersji paszy
-
-
-
- EndoBan wzmacnia układ odpornościowy
-
-
-
- EndoBan stanowi niezawodną alternatywę dla ZnO
-